Docenten zijn leeuwentemmers

door | nov 15, 2016 | Blog | 0 Reacties

15

NOVEMBER, 2016

Geen luizenleven
Nieuwe realiteit
Verzoening

Voordat ik 5 jaar geleden een bedrijf startte in een school was dit het beeld dat ik had van het beroep van docent: een baan met 12 weken (!) vakantie per jaar en werkdagen die eindigen als de schooldag ten einde is, zo rond een uur of 3. Een luizenleven dus.

Sinds ik dagelijks docenten zie werken, zie ik het allemaal heel anders en ik kan u vertellen: het beroep van docent is allesbehalve een luizenleven. Het lijkt meer op leeuwen temmen. Het begint al meteen bij de start. Na de lerarenopleiding worden docenten namelijk meteen voor de leeuwen gegooid. Leeuwen? Jazeker: 30 pubers in een hok stoppen en ze verplichten iets te doen waar ze geen zin in hebben, zijn als een leeuw. Of wel twee eigenlijk. Of soms drie zelfs.

Ze doen dat niet uit boosaardigheid, maar het is simpelweg pubergedrag: probeer ze iets te laten doen waar ze geen zin in hebben en ze trekken alle registers open om ertegenin te gaan. Verzet tegen autoriteit is functioneel gedrag, het hoort bij de groei in eigenwijsheid, en dat is nodig op weg naar zelfstandigheid en onafhankelijkheid.

Niets startfunctie dus, zoals junior-zus-of-zo of assistent-dit-en-dat, maar hup, meteen docent. De gemiddelde leeftijd van een startend docent is ongeveer 21 jaar. Net een paar jaar ouder dan de kids in het lokaal. En dan worden zij geacht zelfstandig zo’n leeuw of leeuwen, te temmen. Dat valt nog niet mee, want die willen allesbehalve getemd worden. Ze willen liever de temmer villen!

Ziehier de dynamiek waarin zo’n startend docent moet werken.

In de loop van de tijd heb ik heel wat docenten gesproken over het begin van hun loopbaan. Bijna zonder uitzondering hebben zij die periode als een ‘ware hel’ ervaren. Maar zij zijn er ook trots op die vuurdoop te hebben doorstaan. Die trots draagt er kennelijk mede aan bij dat zij de nieuwe jonge garde deze hel niet besparen, het wordt immers beloond met eeuwige trots. En dat gunnen zij hun aanstaande collega’s ook graag.

Een aantal decennia geleden leverde het leeuwen nog iets op om getemd te worden: een diploma dat zicht gaf op een baan. Een comfortabel leven. Er was sprake van een evenwicht: de temmer was trots en de leeuw comfortabel. Een win-win situatie dus.

Niets startfunctie dus, zoals junior-zus-of-zo of assistent-dit-en-dat, maar hup, meteen docent. De gemiddelde leeftijd van een startend docent is ongeveer 21 jaar

REACTIES

    Tegenwoordig ligt dat iets anders: een getemde leeuw wacht niet meer zonder meer een comfortabel leven. Een schooldiploma is geen garantie meer in die zin. Nu een opleiding volgen voor een baan die straks mogelijk (of soms zelfs waarschijnlijk) niet meer bestaat is de huidige realiteit. Dat weten de kinderen heus en dus laten zij zich een stuk lastiger temmen dan die van, pak ‘em beet, zo’n 25 of 30 jaar geleden.

    En dat blijkt ook wel: menig startend docent sneuvelt. De percentages wisselen afhankelijk van de definitie van ‘een startend docent’, maar het varieert tussen 1 op de 3 tot zelfs meer dan de helft. En van de docenten die blijven en zich staande kunnen houden, valt er regelmatig eentje uit met (ernstige en langdurige) psychische klachten. Ontslagen worden is niet het grootste risico van het beroep van docent, verslagen worden wel.

    Het accepteren van een nieuwe realiteit is niet gemakkelijk. Het schoolsysteem houdt de temmerij in stand. Met man en macht temmen docenten kinderen tegen wil en dank. De kinderen verzetten zich met hand en tand. Dat dit een gigantische worsteling is voor zowel kind als docent, kunt u zich vast wel voorstellen. En beide partijen kunnen daarbij het onderspit delven.

    Terwijl het heel eenvoudig is om uit deze houdgreep te komen. Want kinderen hoeven niet meer getemd te worden zoals een halve eeuw geleden. Er is geen lopende band meer waar zij gehoorzaam en gedwee jampotjes dicht moeten draaien. Sterker nog: hun wildheid moet tegenwoordig zelfs gecultiveerd en ontwikkeld worden! Het is de bedoeling dat zij kunnen overleven in de jungle: de wereld van nu. Die vraagt niet om tamme leeuwen, maar om wilde met een goed ontwikkeld instinct.

    En dat vraagt om een andere aanpak dan met z’n allen in een hok en luisteren naar de docent. Meer samen op onderzoek uitgaan en daarbij begeleid worden in plaats van gehoorzaam en stil doen wat de meester zegt. Niet meer one-size-fits-all, maar meer maatwerk. Diversiteit cultiveren in plaats van elimineren. Diversiteit cultiveren in plaats van elimineren. Mensen die nieuwe oplossingen kunnen bedenken en kunnen meebewegen met veranderingen is wat het product van onderwijs nu moet zijn.

    In elk systeem zijn mechanismen om het in evenwicht te houden. Ook hier is dat zo. Feitelijk helpen de kinderen de docenten door zich niet meer te laten temmen. Zodat docenten ook meer kans hebben om te overleven, als zij zich leren aanpassen welteverstaan. Zo beschouwd is het verzet van kinderen tegen getemd worden geen uiting van narig- of narrigheid, maar van liefde. En dat zou geen aanleiding moeten zijn tot strijd, maar tot verzoening.

    0 reacties

    Een reactie versturen

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

    de Kick van het Kunnen

    Croeselaan 231 bis A
    3521 BP Utrecht

    Ilene Krause: 06-58887672

    contactformulier

    Locatie

    De Fontein

    Aagje Dekenlaan 2

    1403 HH Bussum

    Op de hoogte blijven?